MANŞET

Gümüşhane’de devam eden kültür mirası; zilli kilim

Kelkit Halk Eğitimi Merkezi Müdürlüğünün düzenlediği kursta kadınlar zilli kilim kültürünün mirasını koruyor.

Orta Asya’dan günümüze kadar geldiği kabul edilen zilli kilimler; asırlık el sanatının kaybolmaması amacıyla, Kelkit Halk Eğitimi Merkezi Müdürlüğünce düzenlenen kursta öğreniliyor. Kursa katılım sağlayan kadınlar hem kilim dokumayı öğreniyor hem de ürün satışından pay alarak aile ekonomilerine katkı sağlıyor.

Zilli kilimleri, çözgü ipleri dahil tamamen koyun yününden imal ediliyor. İplikler bütünüyle elde eğilmekte olup, makine ipi kullanılmıyor. İplikler %100 kök boyayla kaynatılmak suretiyle renk elde ediliyor.

Usta öğretici Yasemin Gülseven, “yapım aşamasında dikey olarak kurulan tezgahlarda tek yüzlü arka tarafından dokunmaktadır. Dikey olarak çözülen çözgü ipiyle çözgü yapılır. Yatay gelen renkli ipe atkı ipi denilir. Atkı ipi çözgü ipinin arasından geçirilerek motif yapılır” dedi.

Desen ve renk özelliklerine bağlı kalarak yolluk, çanta, heybe, araba takımı, yastık, minder ve bayrak gibi ürünler tezgahlarda dokunmaktadır.

Desenlerin yöresel isimleri ve anlamları vardır. Kelkit yöresine ait 14 tane desen vardır: Karanakış( acı-üzüntü), cemallının geri, tavsan ayagı, ger, kurbaga, koç boynuzu(bereket güç) , eli belinde ( uğur ve bereketi) , tarak( evlenme arzusu -doğumu) , su yolu (hayatı-bolluğu), eğri zincir, çerçeve ve göz (nazara gelmek) gibi birçok motif, kilimde hayat bulmuştur.

Gülseven “kilim dokuyucunun adeta sesi oluyor. Üzüntüsünü kederini her duygusunu kilime aktarabiliyor” diye belirtti.

53 yaşındaki Zinnet Daşdan 17 yıldır zilli kilim ördüğünü dile getirerek “Buradan kazandığım parayla aileme destek oluyorum. Severek örüyorum. Zilli kilim geleneğinin de devam etmesini istiyorum” ifadelerini kullandı.

Muhabir: Deniz Zehra Demirel