Giresun Üniversitesi Bilim İletişimi Ofisi ile Tirebolu Balıkçılık Derneği’nin ortak düzenlediği bilim kafe etkinliği kapsamında amatör balıkçılığın ekoturizm kapsamında değerlendirilmesinin Karadeniz’de sürdürülebilir kalkınmaya katkı sunabileceği konuşuldu.
Giresun Üniversitesi Bilim İletişimi Ofisi ile Tirebolu Balıkçılık Derneği “Amatör Balıkçılığın Ekoturizmdeki Rolü” konusu ile 25 Nisan Cumartesi günü Tirebolu İlçe Merkezi Su Ürünleri Kooperatifi Lokali’nde bilim kafe etkinliği düzenledi. Tirebolu İletişim Fakültesi Dekan Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Gökhan Toptepe, Bilim İletişimi Ofisi Koordinatörü Dr. Öğr. Üyesi Uğur Kahraman ve Koordinatör Yardımcısı Dr. Öğr. Üyesi Nedim Serhat Bilecen’in organizasyonunda gerçekleştirilen etkinliğin açılış konuşmasını, Tirebolu Balıkçılar Derneği Başkanı Cengiz Nakıpoğlu ve yönetim kurulu üyelerinden Ferhat Tetik yaptı. Ardından Giresun Üniversitesi Turizm Fakültesi akademisyenlerinden Doç. Dr. Mehmet Şimşek, bölgedeki sürdürülebilir balıkçılık turizmi potansiyelini ele aldı. Etkinliğe Tirebolu Su Ürünleri Kooperatifi Başkanı Vedat Aytekin, Tirebolu Balıkçılar Derneği üyeleri ve balıkçılar katıldı.
Doğaya saygılı ve yerel halkın refahını önceleyen sürdürülebilir turizm modelleri üzerine değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Şimşek, Karadeniz’de yaygın olan “küçük tekne” balıkçılığının turizmle bütünleştirilme potansiyeline dikkat çekti. Bu kapsamda, söz konusu modelin bölge ekonomisine sağlayabileceği katkılar vurgulandı. Ayrıca amatör balıkçılık turizminin geliştirilmesine yönelik gerekli yasal izin süreçleri hakkında katılımcılara teknik bilgiler aktarıldı.
Sürdürülebilir turizmin sınırlarını çizen Şimşek, ekoturizm kavramını şu sözlerle ifade etti: “Bir turizm türünün ekoturizm sayılabilmesi için dört temel hareket noktası olması gerekir. Yapılan turizm doğaya saygılı olmalı, çevreyi korumalı, yerel halk bu turizmden faydalanabilmeli ve süreç sürdürülebilir olmalıdır. Bu dört parametre bir araya geldiğinde oluşan yapıya ekoturizm denir. Yayla, çiftlik, mantar, kırsal, arıcılık ve balıkçılık turizmi de bu ekosistemin birer koludur.”
Karadeniz’in ekoturizm potansiyeli yüksek
Doç. Dr. Mehmet Şimşek, etkinlikte Karadeniz’in turizm potansiyeline ve balıkçılığın bu potansiyel içindeki yerine dikkat çekti. Doç. Dr. Şimşek, Karadeniz’in doğası, kültürel zenginliği, tarihi ve deniziyle Türkiye’nin ekoturizm açısından en yüksek potansiyele sahip bölgelerinden biri olduğunu belirterek, turizmin tek başına gelişen bir alan olmadığını vurguladı. Turizmin en az 40 farklı sektörle doğrudan bağlantılı olduğunu ifade eden Şimşek, bölgenin hak ettiği turizm seviyesine ulaşabilmesi için kurumlar arası iş birliğinin önemine dikkat çekti.
Karadeniz’deki balıkçılık faaliyetlerine de değinen Şimşek, bölgenin balık çeşitliliği açısından sınırlı olmasına rağmen popülasyon yoğunluğu bakımından Türkiye’nin en verimli alanlarından biri olduğunu söyledi. Yıllık ortalama 220 bin ton balık avlandığını ve bunun yaklaşık yüzde 90’ını hamsinin oluşturduğunu belirten Doç. Dr. Şimşek, balıkçılık kültürünün büyük ölçüde 10 metrenin altındaki küçük tekneler üzerinden sürdürüldüğünü ifade etti. Doğu Karadeniz genelinde yaklaşık 3 bin küçük ölçekli teknenin faaliyet gösterdiğini aktaran Şimşek, sadece Giresun’da 2 bin 500, bölge genelinde ise yaklaşık 13 bin amatör balıkçının bulunduğunu kaydetti.
Dünya genelindeki örneklere de değinen Doç. Dr. Mehmet Şimşek, amatör balıkçılığın birçok ülkede profesyonel bir turizm modeline dönüştürüldüğünü söyledi. Avrupa’da 50 milyondan fazla insanın bu alana ilgi gösterdiğini belirten Şimşek, Karadeniz’de de balıkçılığın turizme entegre edilmesinin bölge ekonomisi açısından önemli fırsatlar sunduğunu ifade etti.
Amatör balıkçılığın geleceği için ortak hareket çağrısı
Söyleşide paylaşılan verilere göre amatör balıkçılıkla uğraşanların büyük bir kısmının mesleklerini sürdürmek istedikleri, ancak çocuklarının aynı işi yapmasını tercih etmedikleri ortaya konuldu. Bu durumun uzun vadede balıkçılık kültürünün zayıflamasına ve giderek kaybolmasına yol açabileceği değerlendirildi.
Doç. Dr. Mehmet Şimşek, söz konusu potansiyelin korunması ve sürdürülebilirliğinin sağlanması için çok paydaşlı bir yaklaşımın gerekliliğine dikkat çekti. Bu kapsamda kooperatifler, yerel yönetimler, üniversiteler ve kalkınma ajanslarının ortak projeler geliştirmesinin önemine vurgu yaptı.
Amatör balıkçılığın turizmle entegre edilmesiyle hem kültürel mirasın korunabileceğini hem de bölge ekonomisine yeni bir gelir kapısı açılabileceğini ifade eden Şimşek, bu alanda atılacak adımların Karadeniz’in sürdürülebilir turizm hedeflerine katkı sağlayacağını belirtti.
Bakanlık onaylı yeni iş kapısı: Ticari olta balıkçılığı
Tirebolu Liman Başkanı Hakan Aslıyüksek de yaptığı değerlendirmede, Bakanlık tarafından ticari amaçlı olta balıkçılığı tekne sınıfının tescil edildiğini belirtti. Aslıyüksek, “Gerekli belgeleri alan herkes bu alanı kullanabilir. Vatandaşımız talep ettiği sürece biz bu türdeki tekneleri tanımlayıp yasal süreci işletiriz” diyerek, yasal açıdan önemli bir engel bulunmadığını söyledi.
Su Ürünleri Kooperatif Başkanı Vedat Aytekin ise Tirebolu Balıkçı Barınağı bünyesinde turizm odaklı projeler hazırladıklarını belirtti. Aytekin, ilçenin tarihsel ve kültürel kimliğinin turizm açısından önemli bir değer taşıdığını ifade ederek, balıkçı barınağının bu sürece katkı sunacak şekilde planlandığını kaydetti.
Liman Başkanı Hakan Aslıyüksek, sürdürülebilir balıkçılık için herkesin sorumluluk alması gerektiğini belirterek, avcılık kurallarının deniz kaynaklarının geleceği açısından hayati önem taşıdığını söyledi.
“Kayıkla denize açılınca ne olacak?”
Etkinlikte katılımcılardan gelen sorular da ele alındı. Bir katılımcının, “Balıkçı kayığıyla açıldığımızda balığın yerini ve ne zaman kıyıya döneceğimizi nasıl bileceğiz?” sorusu üzerine Doç. Dr. Şimşek, amatör balıkçıların mevsimsel hareketler ve avlanma saatleri konusunda önemli bir deneyime sahip olduğunu belirtti. Gerekli prosedürlerin tamamlanmasının ardından sürecin pratikte daha kolay ilerlediğini ifade etti. Soru-cevap bölümünün ardından etkinlik sona erdi.
Muhabir: Esma Bozkurt
Foto-muhabir: Esma Bozkurt
